طراحی ساختارشکست ریسک (Risk Breakdown Structure) برای كارخانه چاي آمارد صومعه سرا

شناسايي ريسكxadها به عنوان گام اصلي در مفهوم ريسك است. شناسايي ريسک به معني کشف و شناسايي ريسکxadهایی است که ميتوانند بر دستxadيابي به اهداف عملکردی پروژه اثر بگذارند. به منظور شناسايي ريسکها ابزارهاي متعددي وجود دارد مثل طوفان فکري، دلفي، مصاحبه، سياهه و نمودار علتxad و معلول. طبقه بندي ريسکxad ها(Risk Breakdown Structure) ساختاري فراهم ميآورد که شناسايي آنها را به صورت جامع ممکن ساخته و به اثر بخشي و کيفيت شناسايي ريسک کمک ميکند. طبقه بندي ريسكxadها در قالب ساختار شكست ريسك انجام ميxadگيرد. اين ساختار، گروهxadها و زير گروهxadهايي از ريسكxadها را كه ممكن است در يك پروژة معمول بروز كنند، مشخص ميxadکند. اين ساختار سلسله مراتبي، ساختار شكست ريسك(RBS ) نامیده میxadشود.همچنان كه ارزش ساختار شكست كار به توانايي تعريف و تبيين جامع كارهايي كه بايد در پروژه انجام شود برميxadگردد، ارزش ساختار شكست ريسك نيز در فهم جامع ريسكxadهاي مر بوط به پروژه نهفته است. دراين ساختار، ريسكxadها بر اساس منشأ بروز آنxadها طبقه xadبندي ميxadشوند. انواع مختلف(RBS ) ميxadتوانند براي انواع مختلف پروژهxadها و سازمانxadها مناسب باشد. يكي از مزاياي استفاده از اين رويكرد، يادآوري منشأهاي متعددي است كه ممكن است باعث بروز ريسك شوند. در این مقاله ساختار شکست ریسک براي كارخانه چاي آمارد صومعه سرا معرفی و ارائه میشود.

پيكره دانش مديريت پروژه آخرين راهنماي مديريت پروژه منتشر شده توسط مؤسسه مديريت پروژه ديد وسيعتري نسبت به ريسك از نقطه نظر تهديدها و فرصتها اتخاذ نموده است. ريسك طبق تعريف اين مؤسسه، عبارت از رويداد يا شرايطي غيرقطعي است كه در صورت وقوع، تأثير مثبت يا منفي بر روي حداقل يكي از اهداف پروژه خواهد گذاشت. با وجود اين موضوع، در بين اكثر متخصصان مبحث ريسك، تمايل به تفكر منفي و مبتني بر تهديد در مديريت ريسك حاكم است.

طبقه بندي ريسكxadها

طبقهxad بندي ريسكxadها، ميxadتواند ساختاري فراهم آورد كه شناسايي ريسكxadها به صورت ضابطهxadمند ميسر شود و اثربخشي و كيفيت فرايند شناسايي ريسك ارتقا يابد. از آنجا كه ريسكxadهاي پروژه در گروهxadهاي مختلفي اتفاق ميxadافتند و پروژه را متأثر ميxadسازند، دسته بندي آنها، به منظور شناسايي محل وقوع و نحوة تمركز آنxadها در پروژه، هم به لحاظ آگاهي از سطح ريسكxadهاي پيش روي پروژه و هم به لحاظ امكان اتخاذ پاسخxadهايي كه براي گروهxadxadxadهاي مختلف ريسك مؤثر باشد، بسيار حياتي است. مجامع مختلف و صاحبنظران مديريت ريسك در پروژه ها، ديدگاه هاي مختلفي نسبت به نحوة طبقه بندي ريسكxadها ارايه كرده xadاند كه در ادامه به برخي از آنxadها اشاره ميxadشود.

روشxadهاي مطرح در تعيين گروهxadهاي ريسكxadها

يكي از صاحب نظران آمريكايي مديريت پروژه بنام ماكس و ايدمن در رابطه با گروهxadهاي ريسكxadها نظرات خود را به شرح زير بيان ميxadكند:

ريسكxadها را ميxadتوان ، با توجه به مقاصد مختلف، به روشxadهاي مختلف دسته بندي كرد. به عنوان مثال براي تهيه گزارش توجيهي يك پروژه، ريسكxadها را ميxadتوان به صورت اصلي و فرعي تفكيك كرد. براي مقاصد گزارش دهي وضعيت پروژه، آنxadها را ميxadتوان با توجه به تأثيرشان روي اهداف پروژه به شرح زير دسته بندي كرد:

ريسكxadهاي زمان بندي پروژه: عدم تكميل فعاليتxadها در محدودهxadهاي زماني برآورد شده و يا ريسكxadهاي مربوط به وابستگيxadهاي منطقي در شبكه.

ريسكxadهاي هزينه پروژه : عدم تكميل فعاليتها با بودجة در نظر گرفته شده.

ريسكxadهاي محدودة پروژه: ريسكxadهاي مربوط به تغييرات در محدوده، و يا نياز به اصلاحات براي دستيابي به اقلام تحويلي موردنياز.

ريسكxadهاي كيفيت : شكست در تكميل فعاليتxadها با سطح عملكرد فني يا كيفي مورد نياز و يا به طور ساده شكست در برآورده كردن انتظارات مشتري.

به منظور شناسايي ريسك و پاسخ دهي به آن، مناسب ترين رويكرد ، تعيين گروههاي ريسك بر اساس منشأ آن ها، (به جاي تأثير آنها)ست، به عنوان مثال: ريسكxadهاي خارجي و غيرقابل پيشxadبيني: تغييرات در قوانين، بلاياي طبيعي.ريسكxadهاي خارجي و قابل پيشxadبيني: ريسكxadهاي بازار، تورم، دسترسي به منابع اوليه. ريسكxadهاي داخلي و غير فني: مديريت، زمان بندي. ريسك هاي فني: تعييرات در فناوري، عملكرد، مسايل طراحي. ريسك هاي حقوقي: مجوز ها، حق امتياز، مسايل قراردادي.

ريسك را همچنين ميxadتوان براساس قسمتي كه ريسك را كنترل ميكند، طبقه بندي كرد. كنترل در سازمان مدير پروژه ميxadتواند به صورت داخلي يا خارجي، يا حقوقي (قانوني) باشد. ريسكxadهاي داخلي ميxadتوانند فني و يا غيرفني باشند. ريسكxadهاي خارجي ميxadتوانند قابل پيش بيني و يا غير قابل پيش بيني باشند. ريسكxadهاي حقوقي ميxadتوانند ناشي از قانون و مقررات باشند.

طراحی ساختار شكست ريسك كارخانه چاي آمارد صومعه سرا

با توجه به فعالیتهای كارخانه چاي صومعه سرا ساختار شکست ریسک به دو دسته ريسكهاي مديريتي و خارجي جهت استفاده طراحی و تعریف شد.

جدول ساختار شكست ريسك كارخانه چاي صومعه سرا (RBS)

ريسك هاي مديريتي